DE AMSTERDAMMER Voortzetting van OP WACHT IN AMSTERDAM No.7 30 October 1944 -------------------------------------------------------------------------- Aangezien er kans bestaat, dat "Op Wacht" en "Op Wacht in Amsterdam" met el- kaar verward worden, zullen wij ons blad voortaan "De Amsterdammer" heeten. -o- FRONTNIEUWS Westfront. In Z.VLaanderen zijn Oostburg, Groede en Nieuwvliet bevrijd, de Canadeezen staan op slechts 2 Km van Cadzand en Zuidzande, het laatste stukje van Z.Vl., dat nog in Duitsche handen is. Op Z.Beveland zijn de Canadeezen, die vanuit het Oosten oprukken het Zuid-Bevelandsche kanaal overgestoken en staan hier op 5 Km afstand van de troepen, die op de Zuidkust van Z.Bevel. geland zijn. In Brabant zijn Tilburg, Bergen op Zoom, Wouw en Udenhout bevrijd. Geall. troepen vechten in de buitenwijken van Roosendaal. Ten Noorden van Tilburg staan de troepen nog 8 Km van de Maas. De resten van 8 Duitsche divisies wijken in de richting van de Moerdijk en het veer van Willemstad. België is thans geheel bevrijd! Luchtfront. Meer dan 2000 vliegtuigen, waaronder 1400 zware bommenwerpers, hebben Hanno- ver, Munster, Bielefeld en de I.G.Farben te Leverkussen gebomb. In 24 uur wa- ren meer dan 5000 toestellen boven Duitschland; 13 vliegtuigen gingen verlo- ren, d.w.z. plm. 1 per 400. Keulen heviger dan ooit door de Eng. gebomb. Men is de branden niet meer meester. Ham en Munster door 350 Am. gebomb.800 ge- vechtsbommenwerpers hebben spoorwegen achter Siegfriedlinie aangevallen. Ge- schutsstellingen op Walcheren aangevallen. Spoorbruggen over de IJssel bij Deventer en de Maas bij Venlo vernield. Oostfront. enz. enz. Balkanfront. Split aan de Adr.Zee bevrijd. Geheele kuststrook van Sibenek tot Dubrovnik (200 Km) in handen van de patriotten. In Slovakije Mukacevo door de Russen veroverd. In Noord Hong. meer dan 40 plaatsen veroverd. Twee derde van Griekenland is nu bevrijd; geall. rukken op naar Saloniki. Duitschers kunnen Kreta niet meer uit de lucht evacueeren, daar hun naaste vliegveld 500 Km verwijderd is. Verre Oosten. Vlgs off. berichten van Mac Arthur werd 1 van de 3 eskaders, hetwelk bestond uit 2 slagschepen van 30.000 ton, 2 zware kruisers, 2 lichte kruisers, 10 torpedojagers, volkomen vernietigd. Diversen. Min.Pres. Pierlot heeft aan den verslaggever van de "Observer" medegedeeld, dat de reg. van België na den oorlog een samengaan van Engeland, België, Ne- derland en Frankrijk inzake gemeensch. verdediging voor gewenscht houdt. Engeland en België zijn overeengekomen over een gemeensch. gebruik van steun- punten, zoodat Engel. op georganiseerde bruggenhoofden zal kunnen rekenen. Nederl. en België hebben eveneens een overeenkomst voor verdediging. Belg. en Frankr. hebben een gezamenlijke actie voor herstel van de oorlogsschade. In Engeland is vaak het gemeensch. belang besproken. Pres.Roosevelt heeft gisteren een rede gehouden waarin hij o.m. heeft gezegd: "Voor de V.S. is samenwerking met andere volken een noodzaak. De V.S. kunnen zich niet van de rest van de menschen afzonderen. Deze oorlog en verkiezing berusten op het gelooven in de democratie en geen combinatie van strijdkrach- ten is sterk genoeg om dit geloof te verzwakken. -o- Geall. troepen staan aan de stadrand van Breda. Loon op Zand is bevrijd. -o- -2- DE MAAT DER HUICHELACHTIGHEID De Rijkscommissaris heeft voor de radio gesproken over het droevige lot van Walcheren en het valt moeilijk te zeggen wie er het hardst ge- snikt heeft, zijn toehoorder of hijzelf. Als men ooit al getwijfeld heeft, of Nederland het onder Duitsch be- wind eigenlijk wel goed had, dan is deze twijfel opgeheven door een heldere vergelijking tusschen Duitse en geallieerde maatregelen. Walcheren, zoo moet men uit de woorden van den heer Seyss Inquart afleiden, had best onbeschadigd kunnen blijven. Wel schijnt het, dat er zich enkele Duitsche soldaten met een kanon ophielden, doch wie daarop ziet, is een kniesoor. Een dergelijke, baldadige vernieling als die van de dijken van Walcheren steekt zwart af bij de welhaast weldadige maat- regelen der Duitschers. Zie eens naar de inundaties in West- en Midden- Nederland. De boomgaarden zijn verwoest, maar hoogstens een jaar of tien zal voldoende zijn, om nieuwe gaarden te kweeken. Heele en halve steden en dorpen aan de kust werden afgebroken en het sloopmateriaal werd geëx- porteerd. Met behulp van de Organisatien Todt bouwen we dat, onder een vijf- of een vijftigjarenplan wel weer op. En wat hindert het, dat onze fabrieken in de lucht vliegen? Dat koekfabrieken en rijstpellerijen aan de Zaan reeds ondermijnd zijn? Een minimale schade en een eminent mili- tair belang! Stelt u zich voor, dat de geallieerden hier maar dadelijk aan het rijstpellen zouden gaan! Wel waren het dezen keer niet de joden. Walcheren's dijken vielen ver- moedelijk ten offer aan de negers. Doch dat de verwoesting zoo grondig geschiedde, dat zelfs Duitsche efficiency er - met hulp van Nederlandsche slaven - niet in kan slagen de zaak op te lappen, vormt een duistere bladzijde in de historie der demoplutocratie. Doch er is een groote troost. Onze getroffen landgenooten worden in Zeeland door de Duitschers "zoo goed mogelijk" geholpen. Wat "zoo goed mogelijk" beteekent, weten wij! Zoo goed mogelijk ontstalen de Duitschers ons onze Moord-Hollandsche aardappelen, en lieten ons het rooien der Drentsche industrie-aardappelen over. Zoo goed mogelijk werden onze Lim- burgsche kolen weggesleept. Zoo goed mogelijk vernielt men kranen en pak- huizen aan de havens. Zoo mogelijk sleept men onze menschen weg. Zoo goed mogelijk berooft men ze door "vorderingen" van hun laatste kleeding, hun laatste dekking. Zoo goed mogelijk ontsteelt men ons onze rijwielen, om ze te sloopen en uit rancune verder te vernielen. Is de maat dan nog niet vol? De maat van leugen en schijnheiligheid? De maat van knechting en beleediging? De maat der schending onzer jeugd, verslaving onzer volwassenen? De maat van uithongering en verwaarloozing onzer zieken? De maat van het menselijk draagbare? De maat van het voorstelbare beestachtige? Gij wilt een uitgemergeld en verzwakt volk aan uw grenzen, heer Rijks- commissaris. Gij en uw meesters willen dit land met zijn onknechtbaar volk wegvagen - en met de schijnheiligheid van uw volksaard poogt ge steeds nog een soort rechvaardiging te vinden. Doch weet, dat eens de dag der afrekening komt. Dat eens de dag komt, dat dit volk over Uw grenzen zal spoelen, met de kracht der golven, die Walcheren overspoelden. Dit volk, geslagen en ziek, maar voldoende ge- sterkt door die onvergankelijke bron van kracht: de haat aan U en uw meesters; de haat aan alles dat aan U herrinnert, dat uw gelijkenis draagt. REGERINGSVERKLARING. De Nederlandsche regeering heeft aan de geallieerde en geassocieerde regeeringen bericht, dat verschillende rapporten van de verzetsbeweging zijn binnen gekomen over de uitgebreide vernietigingen en schade in het door de Duitschers bezette gebied toegebracht. Dat een aanmerkelijk deel niet kan worden toegeschreven aan militaire noodzaak, maar gevolg zijn van boosaardige plannen. Dat geen volledig overzicht kan worden gegeven, maar reeds thans in het bevrijde gedeelte voorbeelden te vinden zijn, te weten: fabrieken opgeblazen, machines verwijderd, mijnen zeer zwaar beschadigd, beschieting door V I, inundatie met zout water, waar zoet water voorhanden was, roekeloos en noodeloos inundeeren met rivierwater enz. Dat als resultaat van alles de kracht om te herstel- len uitermate is verzwakt mede doordat landbouw, nijverheid en handel zijn uitgeplunderd, terwijl de afpersing in strijd met de Haagsche -3- conventie van 1907 en de algemeene wetgeving en gebruiken ongehoorde af- metingen heeft aangenomen. Dat onmogelijk kan worden aangenomen, dat een gelijke waarde weer over de grens is terug te brengen, hetgeen na den vo- rigen oorlog is bewezen. Dat het algemeen belang vordert, dat duidelijk blijke, dat agressie geen voordeelen oplevert. Dat in Nederland een inge- burgerde afkeer bestaat tegen gewelddadig veroveren van grondgebied, doch dat nu een geschikt deel van het Pruisisch grondgebied aan Nederland moet worden toegevoegd. Dat althans een deel van Duitschland onder beheer en economisch gezag van Nederland moet komen. Dat de Ned. bevolking over de- ze belangrijke kwestie niet kan worden geraadpleegd en de regeering de be- volking nu niet verplichten kan iets aan te nemen, waarover zij zich niet kan uitspreken. Dat de regeering reeds nu al haar rechten reserveert en de vordering na de bevrijding zal instellen. Dat zij buiten beschouwing laat de smart en het leed, dat door de wraakzucht, deportatie, uithongering en moord, die de dood van duizenden veroorzaakt hebben, is geleden, daar de vergelding van smart nimmer kan plaats vinden met materieele waarden). (verkort) Het zal den lezer opvallen, dat deze verklaring een opmerkelijke gelijke- nis vertoont met ons art. "Schuld en boete" IV, i/d afl. van 25.10.44. Churchill sprak Vrijdag j.l. in het Lagerhuis. Hij wees op de harde en moei- lijke tijd, welke wij doormaken en zei, dat wij in den wedren de eindstreep naderen; dat de Duitschers slechts trachten tijd te winnen in de hoop, dat wij oorlogsmoe worden of onderling verdeeld. Alles tevergeefs. Wij winnen en de verstandhouding tusschen de bondgenooten is beter dan ooit. Natuurlijk zijn er verschillen, maar in den grond der zaak zijn wij het eens. Voor het einde van het jaar hopen wij nog een driemogendheden-con- ferentie te houden over de liquidatie van alle meeningsverschillen. De po- litieke meeningsverschillen in den Balkan belemmeren niet in het minst de militaire samenwerking tusschen de troepen, noch in Joego-Slavië, noch in Griekenland, welk laatste land de premier toewenschte, dat het de nationa- le eenheid zou hervinden. Ook deelde hij mede dat Athene gelukkig vrijwel onbeschadigd was. De militaire besprekingen te Moskou waren een voortzetting van die te Te- heran; aanwezig was ook de chef van de Am. militaire missie. Nadere bij- zonderheden kon de premier natuurlijk niet geven, maar wel hadden de be- sprekingen den indruk gewekt, dat het einde van den oorlog in Europa er ten zeerste door bespoedigd zou worden. Talrijk waren de besprekingen over Polen. 1o) over de nieuwe Poolsche Oost- en Westgrenzen en verder over de verzoening tusschen het Poolsch bevrij- dingscomité en de Poolsche regeering te Londen. Een oplossing is veel na- derbij gekomen; de premier verwacht binnenkort de vorming van een nieuwe Poolsche regeering op Poolsch grondgebied. Alle betrokkenen wenschen een vrij, sterk en onafhankelijk Polen. Churchill begroette de Fransche provisorische regeering, welke zoowel de verzetsbeweging als de oude partijen vertegenwoordigt en welker vorming slechts gewacht heeft op de ontwikkeling der militaire gebeurtenissen. Over zijn reis naar Italië zei Churchill, dat zijn besprekingen met gen. Maitland Wilson o.a. geleid hadden tot de landingen in Griekenland. -o- Laatste nieuws uit Nederland. Breda is bevrijd. Het Britsche 2e leger heeft contact met de Polen bij Gilze-Rijen. Amerikanen steunen het offen- sief en bevinden zich bij Spindel. Achterhoedegevechten ten Westen van den Bosch om de Duitsche terugtocht over de groote rivieren te dekken. Zuid-Beveland. De Canadeezen hebben contact met het bruggehoofd gemaakt en zijn gezamenlijk opgerukt tot nabij Goes; Ellewoutsdijk bevrijd. In Zeeuwsch-Vlaanderen worden de Duitschers in de zee gedreven. De Moerdijkbruggen en spoorwegdoelen te Utrecht en Soest gebombardeerd. Laatste bericht: Goes bevrijd! -4- DE SLACHTLIJST VAN 24 OCTOBER. Op 24 October werden op Duitsche last, zonder verlof van den ambtenaar v.d. Burgerlijken Stand en zonder fiat van den Officier van Justitie op Westerveld gecremeerd de stoffelijke resten ven de volgende DERTIG perso- nen, allen terechtgestelden: Joh.M.Swagerman, chauffeur, Swammerdamstr.xx/III A'dam, geb.16-1-99 te ? Tjerk Gaastra, politieagent, Eemsstr.xx hs, A'dam, geb. 4-3-15 Leiden Gerrit Noorlander,.opsp.ambt. Nwe Achtergracht xx/111 A'dam, geb.24-12-18 Hendr.A.Oosterman, bakker, Gaaspstr.xx/II A'dam, geb.1-3-18 A'dam /A'dam Herman v.d.Mark, slager, Nwe Prinsengr.xxb/hs, A'dam, geb.20-6-17 A'dam Jan C.Kleingeld, verz.insp.,Vechtstr. xx/III, A'dam, geb. 3-7-96 R'dam Job v.Eyk, incasseerder, Vroolikstr. xx/III; A'dam, geb. 3-7-96 Maassluis Joh.v.Andel, winkelier,v.d.Helstpl. xx/II, A'dam, geb. 8-6-11 Schoten Maurits Cohen, Sanderijnstr. xx, A'dam, geb. 29-3-12 A'dam. Zwier Reggelink, arts, adres onb., geb. 9-4-09 Baarn Corn.Bonte, beroep onb., adres onb., geb. 25-1-24 Hilversum Roelf Looij, beroep onb., Hoogstraat xx, Sluis, geb. 12-8-14 Sluis. Hendr.v.d.Spoel, beroep onb., Lorpstr.x, Lopik, geb. 31-1-03 Oosterhesselen Jos.A.Juis, beroep onb., Obdam A xxa, geb. 5-9-09 Zwaag Oene Steenbeek, ber.onb., Montignyl.x,Lopik, geb.6-10-15 Scherpenisse Rienk Zevering, waschverzender, Rijnstr.xx/II,A'dam, geb.18-9-01 Muiden Pieter Zijlstra, mag.bed.,Amstelkade xx hs, A'dam, geb.27-5-21 A'dam F.X.A.M.Anink, electr., Cremerpl xx/I A'dam, geb.12-4-09 A'dam Jan Bakker, ass.apoth.,Uitterw.st;.xx/III,A'dam, geb.22-6-92 Watergr.meer A.Th.Bijland, beroep onb., Gaaspstr.58, A'dam, geb.18-7-26 A'dam Jan Boekestein, werkman, Trompenb.str.xx/II,A'dam, geb.24-1-87 Schermerhorn J.A.A.C.H.Dekker, bankbed.,Uiterw.str.xx/III,A'dam, geb.27-12-98 A'dam. J.P.J.Zillesen,informator Soc.Zaken,Amazonenstr.xx/III,A'dam geb.28-3-03 Jan v.Woerkom,-hoofdc.N.S.Jekerstr.xx/IJdam,geb,10-10-89 Eemmen /Utrecht Pieter Nooteboom, lasscher,Blasiusstr.xx/I, geb.23-8-19 A'dam J.A.F.vanRooy,scheik., Swammerd.str.xx/I,A'dam,geb.27-4-13 Vierlingsbeek Petr.Oosterheert,verz.insp.,Biesboschstr. xx/I,A'dam, geb.11-2-93 Appingedam Herm.Drukker, beroep onb.,Hemonystr.xx/II,A'dam, geb.10-11-10 A'dam Corn.Baas,monteur,Swammerd.str.xx hs,A'dam, geb.27-3-16 Grootebroek Gerrit Gijzel,kant.bed.,Legmeerstr.xx/hs,A'dam, geb.4-8-17 Rhenen Wij brengen den gevallenen ons eerbiedig saluut. Het vermoeden is gewettigd, dat deze dertig slachtoffers allen vielen voor het moordpeleton in de Apollolaan. Hiermede is dan tevens een authen- tiek gegeven bekent geworden betreffende het aantal diergenen, die in den ochtend van 24 October door moordenaarshand vielen. Het feit, dat vele der vermoorden woonachtig waren in de 'rivierenbuurt' van Amsterdam Zuid geeft steun aan het reeds circuleerende bericht, dat de Duitschers bij dezen terreurmoord een groep arrestanten tot slachtoffer gekozen hebben, welke enkele weken geleden zonder reden werden gevangen genomen bij een - naar verluidt mislukte - razzia op een illegale organi- satie in die stadswijk. Rustige burgers, wier misdaad was in eenzelfde buurt te wonen als men- schen, die door de Duitschers gezocht werden; ziet daar wat men van Duitsche zijde onder "terroristen" Verstaat! Opdat het nimmer vergeten worde: Duitschland strijdt op alle fronten met leugen, roof en moord! -o- 'S VIJANDS WOORD Ons bereikt het bericht, dat een der Amsterdamsche vrijwilligers, die zich meldden voor het aardappelrooien in Drenthe, aldaar omdat hij niet het gewenschte tempo kon behalen, werd overgeplaatst naar...... de verdedi- gingswerken. Hangende nader onderzoek geven wij dit bericht onder voorbehoud, ach- ten het echter te belangrijk om het in afwachting van nadere gegevens on- der ons te houden. 's Vijands woord......! -o-