SYLLABUS 1. Cursus: Het ontwaken der mensheid. Tot voor kort werd de mens geabstraheerd uit het geheel van het leven. En de godsdienstige opvatting was, dat alles ten behoeve van de mens was geschapen. Om de positie van de mens te bepalen, moeten wij ons eerst afvragen wat het leven is. Aangezien het Zijn wezenlijk absolutie negatie is, moet de natuur dit vertonen, d.w z. dat de natuur het opheffen van het verschijnsel moet vertonen. Dit opheffen laat zich aan het levende verschijnsel be- denken. Het leven is dus in de eerste plaats te begrijpen als het zich realiseren van het wezen van het Zijn. De uiterste consequentie is het volslagen opheffen van het verschijnsel - vervluchtiging tot denken, dat tenslotte zuiver denken wordt. Het leven is uit de natuur niet weg te denken, omdat het in het Zijn is voorondersteld. Aangezien Zijn Worden is, is er de wordingsgeschiedenis der aarde en van het leven. De opeenvolging der levende wezens van plant tot mens is als de opeenvolging van conclusies, waarbij wel eens een verkeerde voorkwam, een voorlopige. De gedachte der opeenvolging is het eerst nadrukkelijk verkondigd door Darwin, ofschoon reeds de primitieven haar kennen. Dat er veel verzet was, spreekt vanzelf. Vooral dat de mens van de apen zou afstammen, wekte wrevel. Haeckel, typische representant van het materialisme en positivisme der vorige eeuw ontwierp een menselijke stam- boom, die beslist fout is. De mens stamt niet regelrecht van de apen af. De hedendaagse mensapen staan dichter bij de mens dan bij de apen. Aangenomen wordt, dat zij een gemeenschappelijke voorloper hebben. Mens of aap is een kwestie van verschil in accent. De mens heeft veel aapachtigs en de (mens)aap veel men- selijks. Aangenomen wordt, dat 500.000.000 jaar geleden het eerste leven op aarde ontstond. De eerste "mens" verscheen 600.000 jaar geleden. Evenmin als iemand een herinnering kan hebben aan zijn geboorte, kan de mensheid die bezitten. Dus is te zeggen, dat de mensheid opkomt uit de nacht der tijden. De op Java gevonden pithecanthropos is verwant met de sinanthropos pekingensis, die bij Peking werd aangetroffen. (Pithecus betekente aap. Anthropos: mens.) ---