SYLLABUS 3. Cursus: Het godsbegrip van Teilhard de Chardin. Kennis - het denken als analyserend denken - het onder- scheiden, dat zich bepaalt tot de verschijnselen. Begrip - het weten van het algemene der verschijnselen. De natuur is aanvankelijk mechanisch gestelde werkelijk- heid, waarbij het onderscheid overheerst. Wel streven de ietsen naar het vormen van gehelen, "complexiteiten", maar deze gehelen zijn slechts uiterlijk, schijn-eenheden. Wel bewijst dit streven, dat van de beginne af de identi- teit bezig is zich te verwerkelijken. Daarnevens of daartegenover is de organisch gestelde werke- lijkheid (de levende) te begrijpen als de verschijning der werkelijke eenheid, wier delen organen zijn, die in, door en voor het geheel bestaan. Het organische, het levende, eigent zich de buitenwereld toe, d.w.z. dat het deze aan zich identificeert. Als natuurlijk leven komt het nooit tot volslagen identi- ficatie en enkel tot uiterlijke. Dus spreekt het vanzelf dat het proces der concentratie (zie syllabus 2) voortgaat. Als negeren van ruimte en van Zijn als verschijnsel be- reikt het zijn volkomenheid, wanneer het geworden is Zijn als Niet-Zijn van verschijnsel. Het leven kan niet opgaan in enkel toe-eigenen, in enkel negeren van de buitenwereld, omdat het dan zelf in het onderscheidene (als eenzijdigheid) zou blijven steken. Daarom handhaaft het ook het onderscheid - het natuurlijk leven door de voortplanting, het geestelijk leven door het scheppen van gedachten. Geestelijke creatie is negeren zonder te vernietigen. Opheffen en niet-opheffen in een. Het element der duurzaamheid is in heel de evolutie aan- toonbaar en vanzelfsprekend, want de evolutie is evolutie van het Zijn, dat Niet~Zijn is. Alles wat is, gaat voorbij, verandert voortdurend, maar blijft voorondersteld. De omslag van natuur tot geest is wat Teilhard het psy- chisme noemt. Als bewustzijn houdt het Zijn op te verschijnen. Het is primair passief; het denken begint onmiddellijk, intuitief, formeel. Alles begint formeel. Het Zijn blijft altijd in alles als het algemene. ---