SYLLABUS 1. Cursus: Mens en Heelal. Het heelal in de ware zin des woords is meer dan de ver- schijnselen. Het verschijnsel is verschijnsel van iets anders, dat geen verschijnsel is; dit andere is het wezen. Het verschijnsel vooronderstelt de waarnemer. Verschijnen en waarnemen zijn eenheid. De wetenschap streeft ernaar de verschijnselen op zichzelf te leren kennen. Alle verschijnselen echter, die zij bestudeert, zijn waar- genomen verschijnselen. Verschijnselen worden waarneembaarheden volgens de structuur der zintuigen. Wanneer het denken de waarneembaarheid opvat, geschiedt dit volgens de wetmatigheid van het denken. Een verschijnsel is een onmiddellijke mededeling omtrent het wezen, maar van wezen is alleen te spreken dank zij ons. Het is enkel denkbaarheid. Het waarneembare is het uiterlijk-zijnde, is iets en als iets negatie van algemeen-zijn, van niet iets, van niets zijn. Twee wijzen van zijn. Het wezen is niet iets. Het heelal is de ontplooiing van het Zijn. De wetenschap plaatst het heelal in de tijd in plaats van andersom. Er was geen gegeven aanvangsmoment; en er komt geen einde. Aanvangen en eindigen zijn het proces. Elk verschijnsel is aanleg tot iets anders en is verdwijnsel, want het Zijn is altijd bezig Zijn te worden omdat het voort- durend met Niet-Zijn samengaat, waarmede het als Zijn in het algemeen volslagen identiek is. Het begin van Zijn is Niet-Zijn, maar dit begin valt niet in de tijd. Worden is Zijn in ontwikkeling, waaraan zich veranderen laat bedenken. Het Zijn is moment van Worden. Veranderen - anders worden. Negatie van Zijn als Zijn-in-het-algemeen is: Niet-Zijn in het algemeen, waarin Zijn voorondersteld blijft, Iets-Zijn, verandering als verbijzondering. In het Iets blijft het Zijn en dus het worden en het verande- ren voorondersteld. Iets wordt voortdurend iets anders. Niet-Zijn is negatie van Zijn, ook van eigen Zijn. Zijn is als resultaat der zelfnegatie van Niet-Zijn door en door negatief, waardoor het positief is. Maar omdat het door en door negatief is, ontkomt het niet aan het opheffen van het gesteld zijn. ---